Асосий Меню

Махсус бўлимлар

Қўшимча бўлим

Амал мавсуми

Витр намози ва унга оид аҳкомлар ҳақидаги боб

Аввал энг муҳим намозлардан бўлмиш витр намози ҳақида сўз юритамиз. У энг кучли нафл намозлардан бўлиб, ҳатто баъзи уламолар уни вожиб ҳам деганлар. Маълумки, вожиблиги ҳақида ихтилоф қилинган нарса вожиб эмаслиги аниқ бўлган нарсадан кўра таъкидлироқ бўлади.

Мусулмонлар витрнинг машруълигига иттифоқ қилганлар, уни тарк қилиш яхши эмас. Витрни давомий тарк қилувчи кишининг гувоҳлиги ўтмайди. Имом Аҳмад раҳимаҳуллоҳ айтади: «Ким витрни қасддан тарк қилса, у яхши одам эмас, унинг гувоҳлиги қабул қилинмаслиги керак» (Ал-муғний: 2/594).

Имом Аҳмад (5/357, №23019) ва имом Абу Довуд (1419) марфуъан ривоят қилган ҳадисда айтилишича: «مَنْ لَمْ يُوتِرْ فَلَيْسَ مِنَّا» «Витр ўқимаган одам биздан эмас».

Витр – ўзидан олдинги ракъатлардан ажралган тоқ – яъни, бир ракъатли ёки (агар бир салом билан ўқилган бўлса) уч ракъат, беш ракъат, етти ракъат, тўққиз ракъат, ўн бир ракъатли намознинг номидир. Агар ушбу ракъатлар икки ва ундан ортиқ салом билан ўқилган бўлса, витр охирида алоҳида ўқилган тоқ ракъатдир.

Витрнинг вақти хуфтон намозидан сўнг бошланиб, то тонг пайтигача давом этади. «Саҳиҳайн»да Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам витрни туннинг барча қисмида, аввалида ҳам, ўртасида ҳам, охирида ҳам ўқийверганлар. Витрларининг охири саҳарга борарди» (Бухорий (996), Муслим (745) ривоятлари).

Туннинг хуфтон намозидан кейинги барча қисми витр вақти бўлишига далил бўлувчи кўп ҳадислар келган. Ким туннинг охирида тура олишига ишонса, витрни туннинг охирига кечиктириши афзал. Ким туннинг охирида тура олишига ишонмаса, ухлашдан олдин витр ўқиб олади. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам шунга васият-насиҳат қилганлар. Имом Муслим Жобир розияллоҳу анҳу ривояти билан келтирган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтганлар: «Қай бирингиз туннинг охирида тура олмай қолишидан қўрқса, витрни ўқиб, кейин ухласин. Ким туннинг охирида туришига ишонса, витрни туннинг охирида ўқисин. Чунки, кечанинг охиридаги намоз (фаришталар) ҳозир бўладиган намоздир. Мана шуниси афзалдир» (Саҳиҳ Муслим: 755).

Витрнинг энг ози бу ҳақда келган ҳадисларга кўра ва ўн нафар саҳобалардан собит бўлганига кўра, бир ракъатдир. Лекин, ундан олдин жуфт ракъат ўтган бўлиши афзал ва яхшироқдир.

Витрнинг энг кўпи ўн бир ракъат ёки ўн уч ракъат бўлиб, икки ракъат – икки ракъатдан ўқийди, сўнг охирида бир ракъат билан витр қилади. Чунки, Оиша розияллоҳу анҳо айтганлар: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам тунда ўн бир ракъат ўқирдилар, ундан бир ракъатини витр қилардилар» (Имом Муслим (736) ривояти). Бир лафзда: «Ҳар икки ракъатда салом берардилар ва бир ракъат билан витр қилардилар» (Имом Муслим (736) ривояти). Намозни ташаҳҳудга ўтирмай давом эттириб кетавериши ва охири ўн ракъат бўлганда ўтириб, ташаҳҳуд ўқиб, салом бермасдан туриб кетиб, ўн биринчи ракъатни ўқиб, сўнг ташаҳҳуд ўқиб, салом бериши ҳам мумкин. Шунингдек, намозни ўтирмасдан давом эттириб, охирида, ўн биринчи ракъатни ҳам ўқигач, сўнг ташаҳҳуд ўқиб, салом бериши ҳам мумкин. Биринчи кўринишда ўқиш афзалроқ.

Етти ракъат ёки беш ракъат билан витр қилиши, яъни ҳамма ракъатида туриб кетиб, фақат охирги ракъатида ўтириб, ташаҳҳуд ўқиб, салом бериши ҳам мумкин. Чунки, Умму Салама розияллоҳу анҳо ривоят қилишларича: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам етти ва беш ракъат билан витр қилиб, ўртасини на салом ва на калом билан бўлардилар» (Аҳмад (6/310, №26641), Насоий (1714), Ибн Можа ривоятлари).

Уч ракъат билан витр қилиши, яъни икки ракъат ўқиб салом бериши, сўнг учинчи ракъатни алоҳида ўқиши ҳам мумкин, биринчи ракъатда «Саббиҳисма»ни, иккинчи ракъатда «Кафируун»ни, учинчи ракъатда «Ихлос»ни ўқиши мустаҳабдир.

Демак, юқорида ўтганлардан хулоса қилсак, 11 ракъат билан, 13 ракъат билан, 9 ракъат билан, 7 ракъат билан, 5 ракъат билан, 3 ракъат билан, 1 ракъат билан витр қилиш мумкин. Комилликнинг энг олий ва афзали 11 ракъат, комилликнинг энг қуйиси 3 ракъат бўлиб, 1 ракъат ҳам витрга ўтади.

Витрда рукуъдан кейин қунут дуоси ўқиш, яъни қўл кўтариб:

» اللَّهُمَّ اهْدِنِى فِيمَنْ هَدَيْتَ وَعَافِنِى
فِيمَنْ عَافَيْتَ وَتَوَلَّنِى فِيمَنْ تَوَلَّيْتَ وَبَارِكْ لِى فِيمَا
أَعْطَيْتَ وَقِنِى شَرَّ مَا قَضَيْتَ إِنَّكَ تَقْضِى وَلاَ يُقْضَى عَلَيْكَ
وَإِنَّهُ لاَ يَذِلُّ مَنْ وَالَيْتَ وَلاَ يَعِزُّ مَنْ عَادَيْتَ تَبَارَكْتَ
رَبَّنَا وَتَعَالَيْتَ «

«Аллоҳуммаҳдиний фийман ҳадайта, ва аафиний фийман аафайта, ва тавалланий фийман таваллайта, ва барик лий фиймаа аътойта, ва қиний шарро маа қозойта, иннака тақзий ва ла юқзо алайка, иннаҳу ла язиллу ман ваалайта ва ла яиззу ман аадайта, табарокта Роббана ва таъалайт» дейиш мустаҳабдир (Абу Довуд (1425), Термизий (464), Насоий (1745), Ибн Можа (1178) Ҳасан ибн Алий розияллоҳу анҳумодан ривоят қилганлар).

Маъноси: «Эй Аллоҳ! Мени ҳидоят этган кишиларинг қатори ҳидоят этгин. Офият
(соғлик, тўғрилик) ато этганларинг қаторида офият бергин. Яқин тутганларинг
қаторида мени ҳам Ўзингга яқин этгин. Ато қилган нарсаларингни мен учун
баракотли этгин. Қазо-ҳукм этган нарсаларинг ёмонлигидан мени асрагин. Албатта,
Сен ҳукм этасан. Сенга (қарши) ҳукм этилмас. Сен дўст тутган киши хор бўлмас ва
Сен душман тутган киши азиз бўлмас. Парвардигоро! Сен баракотли-буюк ва олий
Зотдирсан».

Сиз учун танладик

Шайх Абдулвалий Қори “Душанба кунлик дарслар” силсиласи

Андижон жоме мадраса-масжидининг имом хатиби устоз Абдулвалий қори. № Дарснинг номи Нусха олиш 1 Ихлос RM MP3 2 Аллоҳ йўлида...
Read More

Омонат (2)

Инсоннинг ўзи ва ўзгалар ўртасидаги нарсалардаги омонат Бу омонат хоҳ мол хоҳ бошқа нарса бўлсин инсонларнинг сизга топширган нарсаларини ва...
Read More

Омонат

Абдуллоҳ ибн Абдурраҳмон ал-Жибрин
Аллоҳ субҳанаҳу ва таолога ҳамду санолар айтамиз, ундан бизни мағфират қилишини сўраймиз. Гувоҳлик бераманки Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, У ёлғиз ва шериксиз зотдир. Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам унинг қули ва элчисидир. У кишига, аҳли ва асҳобларига Аллоҳнинг раҳмати ва саломи бўлсин.

Аммо баъд:

Албатта омонат ҳақида сўзлаш катта аҳамиятга эга. Чунки у бир томондан Аллоҳ ва банда ўртасидаги нарсага, иккинчи томондан банда билан банда ўртасидаги нарсага алоқадор. Мазкур омонатни адо этишда бандага мадад берадиган сабабларни баён этамиз.
Read More

ҲИЖОБ НИМА УЧУН КЕРАК?

ҲИЖОБ НИМА УЧУН КЕРАК? بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ СЎЗ БОШИ Барча оламларнинг ҳукмдори, меҳрибон ва раҳмли, қиёмат кунининг подшоҳи бўлмиш...
Read More

Кутубус-ситта Олти китоб


Алхамду лиллах вассолату вассаламу ала росулиллах.

Кутубус-ситта муаллифлари куйидаги зотлар:


Имом Бухорий (194-256 хижрий)
Имом Муслим (204-261 хижрий)
Имом Абу Довуд (202-275 хижрий)
Имом Тирмизий (209-279 хижрий)
Имом Насоий (215-300 хижрий)
Имом Ибн Можа (209-273 хижрий)



Уларнинг хар бирини сизга кискача килиб таништириб ўтсам:

1. Имом Бухорий.

У зот Абу Абдуллох Мухаммад ибн Исмоил ибн Иброхим ибн Мугийра ибн Бардизба Жуъфий Бухорийдир.

Имом Бухорийнинг катта бобоси Мугийра Бухоронинг волийси Ямон Жуъфийнинг кўлида исломга кирган шунинг учун Жуъфий деб нисбат берилган (буни вилоят, мавло дейилади).

Имом Бухорий хижрий 194 - йилда Бухоро шахрида тугилди. Етим бўлиб ўсдилар.
Read More

Аҳли суннага мактуб (давоми)

Шайх Сафар ибн Абдурраҳмон Ҳаволий
Абдуллоҳ Шариф таржимаси
Абу Закария ал-Маданий таҳрири
(Давоми)

3)Улар ўзгармас бирламчи аҳкомларни ва умумий қоидаларни иккинчи даражали (тасодифий) ҳукмлар ва муайян воқеалар сабабли бекор қилиб юбормайдилар. Қуръон оятлари ва саҳиҳ ҳадислар ила собит бўлган умумий қоидалардан бири, мусулмонларнинг иттифоқ бўлиши вожиблигидир. Бидъатчи ёки фосиқдан юз ўгириш эса иккинчи даражали (тасодифий) аҳкомлардан ҳисобланади. Бироқ, юз ўгириш фойда қилмаслиги маълум бўлса, бунга амал қилинмайди. Демак бу ўзгарувчан ва турли ижтиҳодларни қабул қила оладиган масаладир.
4)Ким улар каби намоз ўқиса, қиблаларига юзланса ва сўйган гўштларидан еса, у ўшалардандир.
Read More

Аллоҳ ризқ берувчи зот

Хулоса Аллоҳнинг борлигига иймон келтириш инсон табиатига ўрнатиб қўйилган, унинг ич-ичидан жўшиб чиқадиган туйғудир. Мусулмон киши ўзидаги шу табиий иймонни...
Read More

Аҳли суннага мактуб

Шайх Сафар ибн Абдурраҳмон Ҳаволий Абдуллоҳ Шариф таржимаси Абу Закария ал-Маданий тасҳиҳи ва таҳрири بسم الله الرحمن الرحيم Сафар ибн...
Read More

Даҳрийлик (атеизм) хатари ва даҳрийларга эслатма

"Илҳод" – "даҳрийлик" хатари ва даҳрийларга эслатма ҳақидаги бўлим[1] Аллоҳдан тавфиқ сўраган ҳолда айтаман: Арабча "илҳод" сўзи "оғиш" маъносида бўлиб,...
Read More

Даъватчига оид савол-жавоблар

Барча мақтовлар Аллоҳгагина хос, У зотни мақтаймиз, Ундан мадад сўраймиз, Унга истиғфор айтамиз, Аллоҳдан нафсларимиз ва амалларимиз ёмонлигидан паноҳ тилаймиз....
Read More

Аёллар учун махсус дарслар

Энг кўп кўрилган

Янги китоблар

Саҳифамизда нашр этилаётган барча нарсалардан шахсий фойдаланиш учун руҳсат этилади. Саҳифамиз материалларидан фойдаланилган ўринларда www.islomnuri.org дан олинди деб кўрсатилиши, мустасно ўринларда бизга маълум қилиниши шарт. Материаллардан Аллоҳ йўлида фойдаланиш учун ҳуқуқлар чекланмаган. Тижорат учун фойдаланиш мумкин эмас.