Асосий Меню

Махсус бўлимлар

Қўшимча бўлим

Амал мавсуми

Қазои ҳожат одоблари ҳақидаги боб

Аллоҳ мени, сизни ва барча мусулмонларни билишга муваффақ қилсин, билингки, бизнинг динимиз комил ва мукаммал диндир. Унда одамлар диний ва дунёвий ҳаётларида муҳтож бўладиган нарсалардан биронтаси ҳам қолмай баён қилиб берилган. Шу жумладан, Аллоҳ мукаррам қилиб қўйган инсон ҳайвонлардан ажралиб туриши учун унда қазои ҳожат одоблари ҳам баён қилинган. Динимиз тозалик ва поклик динидир, унда ҳожатхонага киришдан тортиб, ундан қайтиб чиқишгача риоя этиш лозим бўлган шаръий одоблар мавжуд.

Мусулмон киши ҳожатхонага кириш олдидан: (بِسْمِ اللَّهِ اَللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْخُبُْثِ وَالْخَبَائِثِ) яъни: «Бисмиллаҳ, Эй Аллоҳ! Мен Сендан эркак ва аёл жинлардан паноҳ беришингни сўрайман» демоғи мустаҳабдир. Ҳожатхонага киришда аввал чап оёғини қўяди, чиқишда ўнг оёғи билан чиқади ва: (غُفْرانَكَ، اَلْحَمْدُ لِلهِ الَّذي أَذْهَبَ عَنِّي الأَذَى وَعَافَاني) яъни: «Мени мағфират этгин, мендан озорни кетказган ва менга офият (саломатлик) ато этган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин», дейди. Сабаби, ўнг (қўл ва оёқ) ҳурматлаш ва зийнатлашга оид амалларда ишлатилади, чап (қўл ва оёқ) эса нопокликни кетказиш каби амалларда ишлатилади.

Ҳожатхона бўлмаган ҳолда, очиқликда қазои ҳожат қилмоқчи бўлса, одамлардан узоқлашиши, холи жой топиб, бирон девор ёки дарахт панасига ўтиб, кўзлардан тўсилиши мустаҳаб саналади. Ҳожатхонадан ташқарида қазои ҳожат пайтида қиблага қараб ўтирмайди, унга орқасини ҳам ўгирмайди, бундай қилиш ҳаром. Балки, қибладан бурилиб ўтиради. Чунки, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам қазои ҳожат пайтида қиблага юзланишдан ва унга орқа ўгиришдан қайтарганлар. Баданига ёки кийимига бавл томчилари сачрашидан эҳтиёт бўлиши, бавлидан сақланиш учун юмшоқ тупроқли жой танлаши лозим.

Олатини ўнг қўли билан ушлаши жоиз эмас. Одамларнинг йўллари устига ёки уларнинг сояланиб ўтирадиган жойларига ёки сув оладиган жойларига қазои ҳожат қилиш мумкин эмас. Чунки, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам одамларга озор ва азият борлиги учун бундай қилишдан қайтарганлар.

Ҳожатхонага Қуръон ёки Аллоҳ азза ва жалланинг зикри ёзилган нарсани олиб кирмайди. Агар ёнида Аллоҳнинг зикри бўлган бирон нарсаси бўлса-ю, уни йўқотишидан хавф қилса, у билан ҳожатга кириши мумкин, фақат уни ўраб қўяди.

Қазои ҳожат пайтида гапириш ярамайди, бундай қилиш Аллоҳнинг азобига дучор қилиши ҳақида ҳадисда келган. Шунингдек, Қуръон ўқиш ҳам ҳаромдир.

Қазои ҳожатдан фориғ бўлгач, сув билан истинжо қилиб ёки тош-кесак ё унинг ўрнини босадиган нарса билан истижмор қилиб, тозаланади. Ҳар иккисини жамласа, нур устига нур, биттасига чекланса ҳам кифоя қилади.

Истижмор тош-кесак, қоғоз, латта каби тозалаш хусусиятига эга нарсалар билан қилинади. Уч марта, керак бўлса ундан ҳам кўпроқ марта артиб тозаланиш лозим.

Суяк ва ҳайвонлар тезаги билан истижмор (тозаланиш) жоиз эмас. Чунки, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундан қайтарганлар.

Баъзи фуқаҳолар айтадилар: «Истинжо ёки истижмор қилиш таҳоратнинг яроқлилик шартларидан биридир, (агар қазои ҳожат қилган бўлсаю истинжо қилмаган бўлса,) таҳоратдан олдин албатта қилиниши зарур, агар ундан аввал таҳорат қилса, таҳорати дуруст бўлмайди. Чунки, Миқдод розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган муттафақун алайҳ ҳадисда: «…олатини ювади, сўнг таҳорат қилади», дейилган».

Имом Нававий айтади: «Суннат шуки, истинжони таҳоратдан олдин қилади, бу билан ихтилофдан хориж бўлади ва (авратига қўли тегиб) таҳоратининг бузилишидан омонликда бўлади».

Мусулмон биродар! Бавлдан покланишга қаттиқ аҳамият беринг. Чунки, бавлдан сақланмаслик қабр азобига сабаб бўлади. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Бавлдан покланинглар! Зеро, қабр азоби аксарият шундан бўлади», деганлар (Дорақутний ривоят қилган, Ҳофиз: «Исноди саҳиҳ, бошқа шоҳидлари ҳам бор, асли «Саҳиҳайн»да мавжуд», деган).

Мусулмон биродар! Таҳоратнинг комил бўлиши ибодатни барпо қилишни қулайлаштиради, уни тўла-тўкис, мукаммал адо этишга ёрдам беради.

Имом Аҳмад Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам асҳобларидан бир кишидан ривоят қилади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам уларга имом бўлиб бомдод намозини ўқидилар ва унда «Рум» сурасини ўқиб, адашиб қолдилар. Намоздан сўнг: «Бизга Қуръон чигаллашиб қолди, ичларингизда баъзи бир кишилар борки, таҳоратларини мукаммал қилмасдан биз билан намоз ўқишади. Ким биз билан намозга ҳозир бўлса, таҳоратини мукаммал қилсин!», дедилар.

Аллоҳ таоло Қубо аҳлини мақтаб: «Унда покликни севадиган кишилар бордир. Аллоҳ эса ўзларини мудом пок тутувчи зотларни севар», деди (Тавба: 108). Улардан покланишларининг сифати ҳақида сўралганда: «Биз тош ортидан сув ишлатамиз», деб жавоб беришган (Баззор ривояти).

Шу ерда яна бир нарсани айтиб ўтиш керакки, айрим одамлар истинжони ҳам таҳоратдан деб билишади ва аввалроқ қазои ҳожатдан сўнг истинжо қилган бўлсалар ҳам, таҳорат қилиш олдидан яна истинжо қилишади. Бу хатодир. Чунки, истинжо таҳоратнинг бир қисми эмас, балки, юқорида айтиб ўтганимиздек, таҳоратнинг шартларидан бўлиб, унинг ўрни қазои ҳожатдан фориғ бўлиш вақтидир. Қазои ҳожатдан бошқа сабаблар билан таҳорат қилганда яна қайта истинжо қилишга ҳожат йўқ.

Мусулмон биродар! Бизнинг динимиз поклик, тозалик ва озодалик динидир. У мусулмон киши учун зарур бўлган ва уни ислоҳ этадиган энг гўзал одоблар ва энг улуғ ахлоқларни келтирган, биз учун манфаатли бўлган бирон нарсадан ғофил қолмаган. Аллоҳга ҳамду санолар бўлсин! Биз Ундан динда собитқадам қилишини, унинг аҳкомларини англаш ва шариатига амал қилишга муваффақ этишини, амалимиз тўғри ва мақбул бўлиши учун Унинг Ўзига ихлосли қилишини сўраймиз.

Сиз учун танладик

Шайх Абдулвалий Қори “Душанба кунлик дарслар” силсиласи

Андижон жоме мадраса-масжидининг имом хатиби устоз Абдулвалий қори. № Дарснинг номи Нусха олиш 1 Ихлос RM MP3 2 Аллоҳ йўлида...
Read More

Омонат (2)

Инсоннинг ўзи ва ўзгалар ўртасидаги нарсалардаги омонат Бу омонат хоҳ мол хоҳ бошқа нарса бўлсин инсонларнинг сизга топширган нарсаларини ва...
Read More

Омонат

Абдуллоҳ ибн Абдурраҳмон ал-Жибрин
Аллоҳ субҳанаҳу ва таолога ҳамду санолар айтамиз, ундан бизни мағфират қилишини сўраймиз. Гувоҳлик бераманки Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, У ёлғиз ва шериксиз зотдир. Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам унинг қули ва элчисидир. У кишига, аҳли ва асҳобларига Аллоҳнинг раҳмати ва саломи бўлсин.

Аммо баъд:

Албатта омонат ҳақида сўзлаш катта аҳамиятга эга. Чунки у бир томондан Аллоҳ ва банда ўртасидаги нарсага, иккинчи томондан банда билан банда ўртасидаги нарсага алоқадор. Мазкур омонатни адо этишда бандага мадад берадиган сабабларни баён этамиз.
Read More

ҲИЖОБ НИМА УЧУН КЕРАК?

ҲИЖОБ НИМА УЧУН КЕРАК? بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ СЎЗ БОШИ Барча оламларнинг ҳукмдори, меҳрибон ва раҳмли, қиёмат кунининг подшоҳи бўлмиш...
Read More

Кутубус-ситта Олти китоб


Алхамду лиллах вассолату вассаламу ала росулиллах.

Кутубус-ситта муаллифлари куйидаги зотлар:


Имом Бухорий (194-256 хижрий)
Имом Муслим (204-261 хижрий)
Имом Абу Довуд (202-275 хижрий)
Имом Тирмизий (209-279 хижрий)
Имом Насоий (215-300 хижрий)
Имом Ибн Можа (209-273 хижрий)



Уларнинг хар бирини сизга кискача килиб таништириб ўтсам:

1. Имом Бухорий.

У зот Абу Абдуллох Мухаммад ибн Исмоил ибн Иброхим ибн Мугийра ибн Бардизба Жуъфий Бухорийдир.

Имом Бухорийнинг катта бобоси Мугийра Бухоронинг волийси Ямон Жуъфийнинг кўлида исломга кирган шунинг учун Жуъфий деб нисбат берилган (буни вилоят, мавло дейилади).

Имом Бухорий хижрий 194 - йилда Бухоро шахрида тугилди. Етим бўлиб ўсдилар.
Read More

Аҳли суннага мактуб (давоми)

Шайх Сафар ибн Абдурраҳмон Ҳаволий
Абдуллоҳ Шариф таржимаси
Абу Закария ал-Маданий таҳрири
(Давоми)

3)Улар ўзгармас бирламчи аҳкомларни ва умумий қоидаларни иккинчи даражали (тасодифий) ҳукмлар ва муайян воқеалар сабабли бекор қилиб юбормайдилар. Қуръон оятлари ва саҳиҳ ҳадислар ила собит бўлган умумий қоидалардан бири, мусулмонларнинг иттифоқ бўлиши вожиблигидир. Бидъатчи ёки фосиқдан юз ўгириш эса иккинчи даражали (тасодифий) аҳкомлардан ҳисобланади. Бироқ, юз ўгириш фойда қилмаслиги маълум бўлса, бунга амал қилинмайди. Демак бу ўзгарувчан ва турли ижтиҳодларни қабул қила оладиган масаладир.
4)Ким улар каби намоз ўқиса, қиблаларига юзланса ва сўйган гўштларидан еса, у ўшалардандир.
Read More

Аллоҳ ризқ берувчи зот

Хулоса Аллоҳнинг борлигига иймон келтириш инсон табиатига ўрнатиб қўйилган, унинг ич-ичидан жўшиб чиқадиган туйғудир. Мусулмон киши ўзидаги шу табиий иймонни...
Read More

Аҳли суннага мактуб

Шайх Сафар ибн Абдурраҳмон Ҳаволий Абдуллоҳ Шариф таржимаси Абу Закария ал-Маданий тасҳиҳи ва таҳрири بسم الله الرحمن الرحيم Сафар ибн...
Read More

Даҳрийлик (атеизм) хатари ва даҳрийларга эслатма

"Илҳод" – "даҳрийлик" хатари ва даҳрийларга эслатма ҳақидаги бўлим[1] Аллоҳдан тавфиқ сўраган ҳолда айтаман: Арабча "илҳод" сўзи "оғиш" маъносида бўлиб,...
Read More

Даъватчига оид савол-жавоблар

Барча мақтовлар Аллоҳгагина хос, У зотни мақтаймиз, Ундан мадад сўраймиз, Унга истиғфор айтамиз, Аллоҳдан нафсларимиз ва амалларимиз ёмонлигидан паноҳ тилаймиз....
Read More

Аёллар учун махсус дарслар

Энг кўп кўрилган

Янги китоблар

Саҳифамизда нашр этилаётган барча нарсалардан шахсий фойдаланиш учун руҳсат этилади. Саҳифамиз материалларидан фойдаланилган ўринларда www.islomnuri.org дан олинди деб кўрсатилиши, мустасно ўринларда бизга маълум қилиниши шарт. Материаллардан Аллоҳ йўлида фойдаланиш учун ҳуқуқлар чекланмаган. Тижорат учун фойдаланиш мумкин эмас.